Ekihandiiko eki kishwijumirwe kurugiirira aha nkora n’ebiragiro bya Science X eby’okuhandiika. Abahandiiki bakahamya emitwarize egi obwo barikuhamya oburingaaniza bw’ebirimu:
Empindahinduka y’obwire n’enshonga y’amaani erikwetenga kwebembezibwa omu nsi yoona. Amahanga omunsi yoona gariyo nigakora enkora z’okukyendeeza aha kabi akarikureetwaho okutagata kw’ensi hamwe n’empindahinduka y’obwire. Nk’eky’okureeberaho, omukago gwa Buraaya niguteekateeka ngu habeho ebiragiro bingi eby’okuhikiiriza obutagira rubaju omu mbeera y’obwire omu mwaka 2050. Nikyo kimwe, endagaano ya Buraaya ey’okurinda ebiriisa neeta omu mwanya gw’okubanza okukyendeeza aha nshaho z’omuyaga.
Okukwata omuyaga ogurikuruga omu itaka (CO2) n’okuguhindura omu miringo y’emibazi kuba ebintu by’omugasho eby’obushuubuzi n’omuringo gumwe gw’okukyendeeza okutagata kw’ensi n’okukyendeeza aha bizibu ebirikurugamu. Abanyasayansi obwahati bariyo nibacondooza aha tekinologiya y’okukwata n’okukozesa omuyaga gwa kaboni (CCU) nk’omuringo ogurikuraganisa ogw’okujanjaaza okubiika n’okukora omuyaga gwa kaboni aha sente nkye.
Kwonka okucondooza kwa CCU omu nsi yoona nikugarukira munonga aha bikwatiraine n‘okuhindura ebirikuhika 20. Ahakuba enshonga z‘okushohoza CO2 zitari zimwe na zimwe, okubaho kw‘ebicweka by‘omubiri bingi ni kikuru munonga, ekirikwija kwetengyesa okucondooza okurikukiraho omu nkora ezirikubaasa kuhindura CO2 n‘obu yaakuba eri nkye.
Ekibiina ky’abacondoozi kuruga omu yunivasite ya Chung-Ang omuri Korea nikicondooza aha nkora za CCU ezirikukoresa kasasiro nari eby’obugaiga by’obuhangwa nk’ebintu ebikuru kureeba ngu byabaasa kukoresibwa omu by’entaasya.
Ekibiina ky’abacondoozi ekirikwebemberwa Purofeesa Sungho Yoon hamwe na Purofeesa omuhwezi Chul-Jin Lee, juba bakashohoza okucondooza okurikugaaniira aha kukoresa omuyaga gwa carbon dioxide na dolomite, orubaare orurikukirayo kandi orurikukirayo obuhango orurimu ebiriisa bya calcium na magnesium, kureetaho ebintu bibiri ebirikubaasa kuguzibwa: calcium formate. n’ekirungo kya magnesium.
"Hariho okweyongyera kw'okwenda kukozesa omuyaga gwa kaboni kuhanga ebintu by'omuhendo ebirabaasa kuyamba kukyendeeza aha bizibu by'empindahinduka y'obwire obwo birikureetaho eby'entasya. Omu kugaita omuyaga gwa kaboni n'okuhindura kwa kation, tukozire omuringo gw'okushemeza omurundi gumwe ebyoma bya oxides n'emiringo y'okukora," Purofesa Yi akagambaho.
Omu kucondooza kwabo, abanyasayansi bakakoresa ekirungo (Ru/bpyTN-30-CTF) kwongyera aha muyaga gwa kaboni, ekyarugiremu ebintu bibiri eby’omuhendo: ebiriisa bya calcium formate na magnesium oxide. Calcium formate, ekirungo kya sementi, ekirikureeta omuyaga, n’ekiriisa ky’enyamaishwa, nakyo nikikoresibwa omu kushemeza oruhu.
Okutaana n’ekyo, magnesium oxide neekoresibwa munonga omu by’okwombeka n’omu by’emibazi. Enkora egi terikubaasika kwonka, kureka n’okurahuka munonga, neereetaho ekintu omu dakiika 5 zonka aha butagasi bw’omu kishengye. Okwongyera ahari ekyo, abacondoozi nibateekateeka ngu omuringo ogu nigubaasa kukyendeeza aha butagatsi bw’ensi n’ebicweka 20% waagyeragyeranisa n’emiringo y’obuhangwa ey’okukora calcium formate.
Ekibiina eki nikishwijuma n’okureeba yaaba omuringo gwabo nigubaasa kuza omu mwanya gw’emiringo y’okukora ebintu eriho barikwega oku gurikukwata aha by’obuhangwa n’okubaasa kureetaho eby’entaasya. Purofeesa Yin akashoboorora ati: “Kurugiirira aha byarugamu, nitubaasa kugira ngu omuringo gwaitu n’omuringo ogundi ogutarikushiisha eby’obuhangwa ogurikubaasa kuza omu mwanya gw’emiringo y’obuhangwa kandi gukahwera kukyendeeza aha nshaho ezirikuruga omu makorero.”
N’obu okuhindura omuyaga gwa carbon dioxide kuba ebintu by’omugasho kiraabe nikihurirwa nk’ekirikuraganisa, emiringo egi terikuba eyorobi kugyeragyeranisa. Tekinologiya za CCU ezirikukira obwingi tizikatandikire kukozesebwa omu by‘obushuubuzi ahabw‘okuba obushoboorozi bwazo omu by‘entasya buri ahansi waagyeragyeranisa n‘enkora z‘obushuubuzi ezirikukirayo. "Twine kugaita enkora ya CCU n'okugaruzaho kasasiro kubaasa kugihindura ey'omugasho omu by'obuhangwa n'eby'entaasya. Eki nikibaasa kuhwera okuhikiiriza ebigyendererwa by'okukyendeeza aha nshaho omu biro by'omumaisho," Dr Lee nikwo yaahendera.
Ebindi: Hayoung Yoon na bagyenzi be, Okuhindura Magnesium na Calcium Ion Dynamics omu Dolomite omu bintu by’omugasho ebirikwongera omuhendo barikukoresa CO2, Omunaara gw’amakuru ogw’eby’emibazi (2023). DOI: 10.1016/j.cej.2023.143684
Watunga enshobi y'okuhandiika, obutahikire, nari orikwenda kuhandiika okushaba kuhindura ebiri aha rupapura oru, kozesa foomu egi. Aha bibuuzo by’omutaano, kozesa foomu yaitu ey’okuhikiraho. Ahabw‘ebiteekateeko by‘abantu boona, kozesa ekicweka ky‘ebiteekateeko by‘abantu ahaifo (kuratira obuhabuzi).
Ekiteekateeko kyawe ni kikuru ahariitwe. Kwonka ahabw’okugira ngu obutumwa nibukira kuba bwingi, titurikubaasa kuhamya ngu nitwija kugarukamu nk’oku orikwenda.
E-mail yaawe neekoresibwa kugambira abarikugitunga abaayohereize email yonka. Tihariho endagiriro yaawe nari ey’ogwo ou orikuhandiikira eraakoresebwe kukora ekindi kyona. Amakuru agu orikutamu nigaija kureebeka omu email yaawe kandi tigarikwija kubiikwa Phys.org omu muringo gwona.
Tunga amakuru buri wiiki na/nari buri izooba omu inbox yaawe. Noobaasa kweihaho obwire bwona kandi titurikwija kugaaniira aha bihandiiko byawe n’abandi.
Nitureetera buri omwe kuhika aha bintu byaitu. Teekateeka aha kushagika obutumwa bwa Science X orikukoresa akawunti y'omuhendo.
Obwire bw'okuhandiika: Okwamwenda-24-2024