Abacondoozi bakozire omuringo gw’okugaruza ebintu omu mwanya ogurikubaasa kugaruraho 100% ebya aluminiyamu na 98% ebya lithium ebiri omu battery z’emotoka z’amashanyarazi.
Abacondoozi kuruga Sweden nibagira ngu bakozire omuringo musya kandi ogurikukirayo oburungi ogw’okugaruzaho battery z’emotoka z’amashanyarazi.
Martina Petranikova orikwebembera okucondooza oku akagira ati: “Ahabw’okugira ngu omuringo ogu nigubaasa kutunguuka, twine amatsiko ngu nigwija kukoresibwa omu by’obushuubuzi omu myaka erikwija.”
Omu by’obuhangwa eby’amaizi, ebyoma byona ebiri omu bateri z’emotoka z’amashanyarazi nibisheesheka omu asidi ezitari z’obuhangwa.
”Ebintu ebitari birungi” nka aluminiyamu na copper nibiheza biihwaho kandi ebyoma by’omuhendo nka cobalt, nickel, manganese na lithium nibigaruka bitunga.
N’obu omuhendo gwa aluminiyamu n’omuringa ebisigaireho guraabe guri mukye, nigwetengyesa amatembezo maingi g’okugushemeza, kandi buri matembezo omu nkora nigabaasa kumanyisa okufeerwa lithiamu.
Abacondoozi kuruga omu yunivasite ya Chalmers omuri Sweden bakozire omuringo gw’okugaruza ebintu omu mwanya ogurikubaasa kugaruraho ebicweka 100 ahari igana ebya aluminium na 98% ebya lithium ebiri omu bateri z’emotoka z’amashanyarazi.
Nikitwariramu okuhindura omukuratana kw’emiringo eriho hati kandi okukira munonga okukora lithiamu na aluminiyamu.
Omu bwire nibwo bumwe, okufeerwa kw’ebintu by’omuhendo nka nickel, cobalt na manganese nikukyendeera.
Leah Rouquette, omwegi orikuheza emishomo ye omu kitongore ky’eby’obuhangwa n’eby’obuhangwa akagira ati: “Okuhitsya hati, tihaine obaasize kutunga embeera nungi z’okukoresa oxalic acid kutaanisaho lithium nyingi nk’egyo obwo arikwihaho aluminium yoona omu bwire bumwe.” aha yunivasite ya Chalmers ey’eby’obuhangwa.
“Obw’okugira ngu bateri zoona zirimu aluminiyamu, twine kuba nitubaasa kugiihaho tutarikufeerwa ebyoma ebindi.”
Omu laboratory yaabo ey’okugaruzaho bateri, Rouquette n’omwebembezi w’okucondooza Petranikova bakata bateri z’emotoka ezikozesiibwe n’ebintu byazo ebishazirwe omu nshaho y’omwika.
Empunu erikwiragura erikusiigwa gye neeshukwa omu maizi g’ebihangwa agarikworeka gye ebirikwetwa oxalic acid, ekirungo ekirikukirayo obubi ekirikushangwa omu bimera nka rhubarb na spinach.
Teeka empunu n’amaizi omu kyoma ekirikushushana n’ekyoma ky’omu kiyungu. Aha, aluminiyamu na lithium ebiri omu battery nibisheesheka omu oxalic acid, ebyoma ebisigaireho bisigara biri omu muringo ogugumire.
Eidara ry’aha muheru omu nkora egi n’okwahukana ebyoma ebi kubaasa kurugamu lithiamu, erikubaasa kukoresibwa kukora bateri ensya.
"Ahabw'okugira ngu ebyoma ebi biine emitwarize etarikushushana munonga, titurikuteekateeka ngu nikiija kuguma kubitaanisa. Omuringo gwaitu n'omuringo musya ogurikuraganisa ogw'okugaruzaho bateri kandi buzimazima gushemerire kwongyera kucondoozibwaho," Rouquette nikwo arikugira.
Ekibiina ky’okucondooza ekya Petranikova kimazire emyaka mingi kirikukora okucondooza kw’omurembe aha kugaruka kukoresa ebyoma omu bateri za lithium-ion.
Ari omu purojekiti zitari zimwe na zimwe ez’okukoragana na kampuni ezirikwejumba omu kugaruzaho bateri z’emotoka z’amashanyarazi. Guruupu egi n’omunywani omu purojekiti z’okucondooza n’okutunguura empango kandi ebika byayo harimu Volvo na Northvolt.
Obwire bw'okuhandiika: Okwakabiri-02-2024